Merhaba! Edup sayfasına hoş geldiniz. Bugün gündemimizde “Otoyol kısaca nedir” var. Otoyol kısaca nedir? Şehirler arasında akan hayatın görünmeyen ritmi Ankara’da büyüyen biri olarak çocukluğumdan beri yol denen şey benim için hep bir hareket haliydi. Yaz tatillerinde memlekete giderken arka koltukta uyuyakaldığım o uzun yolculuklar, gece ışıklarıyla uzayıp giden asfalt çizgisi, babamın “şimdi otoyola girdik, birazdan hızlanırız” dediği an… O zamanlar bunun ne kadar planlı bir sistem olduğunu düşünmezdim. Sadece daha hızlı gittiğimizi hissederdim. Bugün ekonomi okumuş, veriyle uğraşmayı seven bir genç olarak geriye dönüp baktığımda şunu daha net görüyorum: Otoyol kısaca nedir? sorusu aslında sadece “hızlı yol” değil, bir…
Yorum BırakÖğrenme Macera Durağı Yazılar
Merhaba! Edup sayfasının bu haftaki konusu “Kök içi bölünür mü”. Umarız faydalı bulursunuz! Kök İçi Bölünür Mü? Bazı matematik konuları var ki, okul yıllarından kalma bir refleksle “zor” diye etiketleniyor ama aslında biraz kurcalayınca oldukça mantıklı hale geliyor. “Kök içi bölünür mü?” sorusu da benim için hep böyle bir konu oldu. Bursa’da işe gidip gelirken, özellikle sabah metroda yarı uykulu halde kafamda dönüp duran şeylerden biri bazen bu oluyor: “Aslında neden kök içini bölüyoruz ya da bölebiliyor muyuz?” İşin ilginç tarafı, bu soru sadece Türkiye’de değil, farklı ülkelerde de öğrencilerin kafasını karıştırıyor. Almanya’daki bir arkadaşımın anlattığına göre orada da aynı…
Yorum BırakKargo Çalışanı Ne Kadar Maaş Alır? Günlük Hayatın İçinden Bir Bakış İstanbul’da toplu taşımada sabah saatlerinde aynı sahne tekrar eder: elinde büyük bir çanta, omzunda ağır bir yük taşıyan kargo çalışanları. Metro kapılarının açılıp kapanması arasında hızlı adımlarla vagonlara girerler, çoğu zaman nefes nefese ama disiplinli bir şekilde. Yanlarında taşıdıkları yalnızca paketler değildir; aynı zamanda görünmeyen bir emeğin ağırlığıdır. Son yıllarda “Kargo çalışanı ne kadar maaş alır?” sorusu sadece ekonomik bir merak değil, aynı zamanda sosyal adalet tartışmalarının da merkezine yerleşmiş durumda. Bir sivil toplum kuruluşunda çalışan biri olarak, sahada farklı sosyoekonomik gruplarla temas ederken bu sorunun aslında çok katmanlı…
Yorum BırakBugün Sarımsaklı’nın neyi meşhur hakkında en sık sorulan soruların yanıtlarına Edup ile birlikte bakıyoruz. Giriş: Sahil kasabasının gündelik ritmine bakarken Bazen bir yerin ünü, sadece doğal güzelliğinden ya da turistik cazibesinden değil, orada biriken gündelik hayatın karmaşık ilişkilerinden doğar. Kuzey Ege kıyısında yer alan Sarımsaklı da tam olarak böyle bir yer: denizinin berraklığı, uzun kumsalları ve yaz aylarında artan hareketliliğiyle bilinirken, aynı zamanda toplumsal yapıların görünür hale geldiği bir mikro evren gibi işler. “Toplumsal adalet” ve “eşitsizlik” gibi kavramlar bu tür sahil yerleşimlerinde yalnızca teorik tartışmaların parçası değildir; gündelik pratiklerin içinde, plaj şezlonglarının düzeninden sezonluk işçilerin çalışma koşullarına kadar her…
Yorum BırakEdup sayfasında yeni bir konuya geçiyoruz: Bugün gündemimiz Oksijen alıp karbondioksit verme olayı nedir. Oksijen Alıp Karbondioksit Verme Olayı: Ekonomik Bir Sistem Olarak İnsan Bedeni İnsan bedeni, çoğu zaman biyolojik bir otomatik makine gibi düşünülür; oysa daha dikkatli bakıldığında, kaynakların sınırlılığı, enerji tahsisi ve sürekli seçimler yapan karmaşık bir ekonomik sistem gibi çalışır. Her nefes alışverişi, yalnızca fizyolojik bir süreç değil, aynı zamanda “kıt kaynaklar altında verilen kararların” sessiz bir yansımasıdır. Oksijen alıp karbondioksit verme olayı, bu açıdan bakıldığında yalnızca bir solunum mekanizması değil, mikro düzeyden küresel düzeye uzanan bir ekonomik döngünün temel parçasıdır. Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada her…
Yorum BırakKarekök yayınları TYT’de zor mu? O ilk karşılaşmayı hiç unutamıyorum Kayseri’de kış erken gelir. Sabahları camların buğusu, sokakta ince ince yağan soğuk ve insanların ellerini ceplerine daha sıkı soktuğu o dönem… Ben de o kış, hayatımın en kırılgan dönemlerinden birindeydim. TYT’ye hazırlanıyordum ve içimde sürekli büyüyen bir soru vardı: Karekök yayınları TYT’de zor mu? Bunu ilk kez bir kırtasiyenin rafında gördüm. Sarı-siyah kapaklı, biraz sert duran o kitaplar sanki bana bakıyordu. Elimi uzatıp bir tanesini açtığımda ilk hissettiğim şey şu olmuştu: “Ben buna hazır değilim.” O an bunu kendime itiraf etmek çok ağır gelmişti. Kitapçıda başlayan sessiz panik O gün…
Yorum BırakOksijen Ekonomisi: Görünmeyen Bir Taşıma Sisteminin Hikâyesi Bugün Edup sayfasında Karbondioksit ve oksijenin taşınmasını sağlayan kan hücrelerinin adı nedir üzerine hazırladığımız özel içerikle karşınızdayız. İnsan bedenine bakarken çoğu zaman onu bir biyoloji konusu olarak düşünme eğilimi baskın olur. Oysa kaynakların sınırlılığı, seçimlerin sonuçları ve verimlilik gibi kavramlarla bakıldığında beden, başlı başına bir ekonomik sistemdir. Oksijenin üretim ve tüketim döngüsü, karbondioksitin bertaraf edilmesi ve hücresel düzeyde enerji dağıtımı; tıpkı bir ekonomideki arz-talep dengesi, lojistik zincirleri ve kamu hizmetleri gibi çalışır. Bu sistemin merkezinde ise oksijen ve karbondioksitin taşınmasını sağlayan kan hücreleri yer alır: eritrositler (alyuvarlar). Bu hücreler, insan ekonomisinin en temel…
Yorum BırakHangi Altın Set Değer Kaybetmez? Ekonomik Gerçeklerin Soğuk Ama Net Cevabı İnsan kararları çoğu zaman kıtlık gerçeğiyle şekillenir. Kaynaklar sınırlıdır, seçenekler sonsuz gibi görünse de her seçim başka bir şeyden vazgeçmek anlamına gelir. Altın seti satın almak da bu seçimlerden biridir. Dışarıdan bakıldığında “değerini koruyan güvenli liman” gibi görünse de ekonomi perspektifinden bakıldığında mesele çok daha katmanlıdır. Çünkü hiçbir altın seti mutlak anlamda değer kaybetmez değildir; yalnızca farklı koşullarda farklı hızlarda değer değiştirir. Burada kritik soru şudur: Değer kaybı hangi ölçüte göre tanımlanıyor? Nominal fiyat mı, enflasyona göre reel değer mi, yoksa ikinci el piyasasında oluşan likidite mi? Altın Setinin…
Yorum BırakKarbonatlı su ile çiçek sulanır mı? Evde Deneyip Hayatını Sorgulayanların Hikâyesi “Karbonatlı su ile çiçek sulanır mı” konusunda doğru bilgiye ulaşmak isteyenler için kapsamlı bir içerik hazırladık. İzmir’de yaşayınca insanın başına iki şey gelir: ya sürekli güneşle kavrulursun ya da “ben bu hayatı nasıl daha komplike hale getiririm?” diye düşünmeye başlarsın. Ben ikinci gruptayım. Bir gün mutfakta su içerken gözüm dolaba kaydı. Soda, karbonat, limon… Bir an beynimde şu cümle çaktı: “Acaba Karbonatlı su ile çiçek sulanır mı?” Normal insanlar bu soruyu geçer. Ben geçemedim. Çünkü ben, çiçeğe su verirken bile hayatı sorgulayan biriyim. Bir de İzmir sıcağında beyin biraz…
Yorum BırakMerhaba! Edup sayfasının bu haftaki konusu “Karatavuk en çok neyi sever”. Umarız faydalı bulursunuz! Karatavuk en çok neyi sever? Doğada ve şehirde değişen beslenme alışkanlıkları Daha Fazlası İçin: İnsan en fazla kaç derece soğuğa dayanır ? Kuş gözlemine biraz meraklı olan herkesin mutlaka dikkatini çekmiştir: Karatavuklar (Karatavuk) aslında sandığımızdan çok daha “esnek” ve uyumlu canlılar. Sabah işe giderken Bursa sokaklarında park kenarında zıplaya zıplaya yiyecek arayan bir karatavuk görmek benim için artık sıradan bir manzara. Ama işin ilginci şu: Bu kuşun neyi sevdiği, bulunduğu coğrafyaya göre ciddi şekilde değişebiliyor. “Karatavuk en çok neyi sever?” sorusu aslında tek bir cevabı olmayan,…
Yorum Bırak