Kategori: Makaleler

Tab Hangi Sektörde? Bir Felsefi Düşünce Denemesi Giriş: İnsan Olmanın Anlamı Üzerine Düşünceler Bir sabah, her şeyin yeniden başladığı o alışılmış anı düşünün: Gözlerinizi açtığınızda, hemen ardından zihninizde beliren ilk soru ne olabilir? Belki de “Tab hangi sektörde?” gibi sıradan bir soruyla karşılaşırsınız. Ancak bu basit soru, kendiliğinden daha derin bir merak uyandırabilir. İnsanın dünya üzerindeki yeri, üretim sürecindeki rolü ve ahlaki yükümlülükleri üzerine sorular doğurur. Felsefi anlamda, her sektör kendi ontolojik sorularını taşır. İnsanlar ne üretiyor? Hangi değerler bu üretim sürecini yönlendiriyor? Ve bu üretimlerin insan doğasıyla ilişkisi nedir? Bu yazının amacı, etik, epistemoloji ve ontoloji gibi temel felsefi…

Daire Nedir? Birçok Perspektiften İnceleme Daire… Sade, simetrik ve aslında düşündüğümüzde o kadar da basit olmayan bir şekil. Peki, daire nedir? Bir mühendis olarak hemen geometrik tanımına bakabilirim, ama insan tarafım ise bu şekli bambaşka bir gözle değerlendiriyor. Hem bilimsel, hem duygusal bakış açılarını birleştirerek bu kavramı keşfetmek, bana hem matematiksel hem de insani bir anlam kazandırıyor. Daire: Matematiksel Perspektif ve İçimdeki Mühendis İçimdeki mühendis hemen devreye giriyor ve dairenin ne olduğunu anlatmak istiyor: “Bir daire, merkezi bir noktanın etrafında eşit uzaklıkta olan tüm noktaların oluşturduğu geometrik şekildir.” Gerçekten de, bu kadar basit bir tanım aslında çok güçlü. Matematiksel olarak,…

Koşuda Kadans Nasıl Arttırılır? Ekonomik Perspektiften Bir Analiz Hayat, sürekli bir hızlanma ve değişim içinde ilerliyor. Her adımda daha hızlı koşmak, daha yüksek verim sağlamak istiyoruz. Koşuda kadans (adım sıklığı), bir atletin hızlanmak ve verimliliğini artırmak için temel unsurlardan biridir. Ancak kadans arttırmak, sadece fiziksel bir mesele değil; ekonomik bir karar da olabilir. Kendi bedenimize ve zamanımıza yapılan bir yatırım gibi düşünülebilir. Bu yazıda, koşuda kadansın nasıl arttırılacağına dair ekonomik bir bakış açısı sunacağız. Mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektifinden, kadans arttırma sürecindeki kaynak kıtlığı, fırsat maliyeti ve toplumsal etkiler üzerine derinlemesine bir analiz yapacağız. Koşuda Kadans Arttırmanın Mikroekonomik Temelleri:…

Mikro Kaynakların Kıtlığı: Bir İnsan Olarak Düşünmek Kaynaklar her zaman sınırlıdır. Zaman, enerji, dikkat, sermaye… Her birimiz seçimler yapmak zorunda kalırız; fırsat maliyeti kavramı, bir seçeneği tercih ettiğimizde vazgeçtiğimiz alternatifin değerini açıklar. Siyaset ve bürokrasi dünyasında da bu gerçek değişmez: bir liderin tayini ya da bir komutanın atanması sadece bir isim değişikliği değildir; bu kararların ardında hem bireysel hem toplumsal dengesizlikler yaratma potansiyeli taşır. Türkiye’nin Jandarma Genel Komutanı kim oldu 2024? sorusunun cevabı bu bağlamda ekonomiyle iç içe analiz edilebilir. 2024 yılı içinde Jandarma Genel Komutanlığına Orgeneral Ali Çardakçı atandı; bu görev değişikliği, Arif Çetin’in yaş haddi nedeniyle emekliye ayrılmasının ardından…

Güç, Toplum ve Demokrasi: Bir Siyaset Bilimci Olmadan Düşünmek Siyaset, yalnızca devletler arası ilişkiler ya da hükümetlerin iç işleyişiyle ilgili bir alan değildir. Her bir bireyin, her bir kurumun, her bir ideolojinin etkileşimde olduğu dinamik bir ağdır. Bu ağda, insan hayatının ve toplumsal yapının en temel yönleri şekillenir. Bir insanın toplum içindeki yeri ve rolü, kişisel öznelliği ile iktidar ilişkilerinin nasıl işlemekte olduğuna dair derin bir farkındalık gerektirir. Toplumları anlamaya çalışırken, iktidarın ve meşruiyetin toplumsal dokulara nasıl işlendiğini, yurttaşlığın ve katılımın rollerini düşünmek kritik bir öneme sahiptir. Peki, demokrasi dediğimizde neyi kastediyoruz? Gerçekten bireyler, karar alma süreçlerinde etkin bir şekilde…

Boran Bey Nasıl Öldü? – Bilimsel Bir Bakış Açısı Boran Bey’in Ölümü: Sadece Bir Olay Mı? Boran Bey’in nasıl öldüğü, aslında birçoğumuzun gündelik yaşamında fark etmeden göz ardı ettiğimiz, fakat bilimsel açıdan büyük bir öneme sahip bir soru. Hepimiz bir şekilde ölümle yüzleşiriz, ancak bunu anlamak ve açıklamak için bilimsel bir mercekten bakmak, olayları daha derinlemesine görmemizi sağlar. Peki, Boran Bey gerçekten nasıl öldü? Ölüm, bir insanın hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan karmaşık bir süreçtir. Boran Bey’in ölümünü de bu bilimsel süreçle bağlantılı olarak açıklayalım. Fakat, öncelikle olayın arka planına göz atmak gerekir. Hayatın Sonu: Bilimsel Bir Açıklama Ölümün nedenini anlamak için,…

Agora: Antik Yunan’dan Günümüze Güç, Katılım ve Demokrasi Toplumların şekillendiği, güç ilişkilerinin kurulduğu ve fikirlerin tartışıldığı yerler, her zaman tarih boyunca büyük bir öneme sahip olmuştur. Antik Yunan’da bunun en somut örneği, Agora adlı toplumsal ve siyasal alanlarda görülür. Bir anlamda Agora, sadece bir pazar yeri değil, aynı zamanda demokrasi ile ilgili derin soruların tartışıldığı, güç ve iktidar ilişkilerinin ortaya konduğu, katılımın nasıl bir araya getirildiği bir alan olmuştur. Bu terimi, günümüzde sadece tarihsel bir referans olarak görmek yerine, daha geniş bir toplumsal düzen ve siyaset anlayışına nasıl katkı sağladığını sorgulamak da oldukça önemli. Peki, Agora ne demekti ve günümüzdeki…

Bira Mayası Nasıl Canlı? Bir İnsan Gibi Düşünmek Bira mayası, çoğumuz için ya farkında olmadığımız ya da sadece bir “fermantasyon aracı” olarak gördüğümüz bir şey. Ama ne kadar ilginç ki, bu minik organizmalar, o içtiğimiz biranın tadını, dokusunu ve hatta aromasını oluşturmakta kilit rol oynuyorlar. Şimdi bir sorum var: Bira mayası nasıl canlı? Hadi, bu küçük ama oldukça önemli varlıkları biraz daha yakından tanıyalım. Geçmişe Bir Yolculuk: Bira Mayası Nereden Geldi? Bira mayasının tarihi, insanlık tarihiyle neredeyse paralel. İlk çağlarda, insanlar şans eseri fermantasyonun nasıl çalıştığını keşfettiler. Tarihçiler, MÖ 7000’lerde Mezopotamya’da bir tür “ilk bira”nın yapıldığını düşünüyorlar. Ama o zamanlar,…

Giriş: “Suç ve Ceza” Üzerine Siyasi Bir Mercek Romanlar, bireysel trajedilerin ötesine geçerek bir toplumun ideolojik çatışmalarını, iktidar ilişkilerini ve normatif beklentilerini açığa çıkarabilir. Fyodor Dostoyevski’nin Suç ve Ceza’sı da bu anlamda sadece bireysel bir ahlaki dram değil; güç, meşruiyet ve toplumsal düzen ekseninde düşünmemiz gereken bir metindir. Bu yazıda Suç ve Ceza bize ne anlatmak istiyor? sorusunu siyasi bilimlere dayalı bir perspektifle ele alacağız. İktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi kavramlarının kesişiminden bakarak, romanın toplumsal ve siyasal anlamlarını güncel olaylarla ilişkilendirirken okurun kendi deneyimini de sorgulamasını sağlayacağız. İktidar, Birey ve Toplumsal Düzen Suç ve Ceza’nın merkezinde Raskolnikov adlı karakterin…

Plato Nereli? Pedagojik Bir Bakış Eğitim, insanın zihinsel ve ruhsal evrimindeki en güçlü araçtır. Bir insanın nasıl öğrenmeye başladığı, öğrendiklerini nasıl sindirdiği ve topluma nasıl katkı sağladığı, tarih boyunca farklı filozoflar tarafından tartışılmıştır. Bu tartışmalar, eğitimin sadece bir bilgi aktarımı değil, aynı zamanda bireyin dünyayı ve kendini anlama biçimidir. Plato, bu anlamda sadece bir filozof değil, aynı zamanda öğrenmenin dönüşüm gücünü erken bir dönemde fark eden bir düşünürdür. Ancak bu yazının başındaki sorumuz, Plato’nun nereli olduğundan çok daha derin bir anlam taşır. Plato’nun nereli olduğu, onun düşünce dünyasının nasıl şekillendiği ve eğitimi nasıl ele aldığı ile doğrudan ilişkilidir. Plato’nun doğum…