Plato işi ne demek?
İlginizi Çekebilecek İçerik: Kara Kavruk Nedir ?
Bazı kelimeler var ya… İlk duyduğunda sanki çok ciddi bir iş dünyası terimi gibi geliyor ama içine girince aslında baya “set kokulu, kahve termoslu, sabah 06.00’da uyanmalı” bir hayat çıkıyor. İşte Plato işi ne demek? sorusu da tam olarak böyle bir şey.
İzmir’de yaşayan biri olarak şunu söyleyebilirim: Bizde “plato işi” dendi mi insanların yüzünde aynı ifade beliriyor. Biraz merak, biraz “acaba dizi çekimi mi?”, biraz da “orada tanıdık var mı?” karışımı bir bakış.
Ama işin gerçeği biraz daha farklı… ve biraz daha komik.
Plato işi ne demek? Basit anlatımıyla sahne arkası hayat
Plato işi aslında film, dizi, reklam ya da video çekimlerinin yapıldığı stüdyo ortamlarında yapılan işleri ifade ediyor. Yani ekranda gördüğün o “kusursuz sahnelerin” arkasında dönen gerçek hayat.
Kamera açılıyor, herkes sakin… Kamera kapanıyor, bir anda herkes:
“Abi priz nerede?”
“Bu sahne kaç kere çekildi?”
“Çay geldi mi?”
İşte plato işi biraz da bu kaosun düzenli hali.
Ben ilk duyduğumda şunu sanmıştım:
“Plato işi ne demek? Herhalde Plato diye biri var, onun şirketi falan.”
Sonra öğrendim ki olay bambaşka. Ve açıkçası biraz hayal kırıklığı… çünkü Yunan filozofu Plato ile ilgisi olmayınca insan biraz üzülüyor.
Plato dünyası: Dışarıdan bakınca glamour, içeriden bakınca uzatma kablosu
Dışarıdan plato işi çok havalı duruyor. Işıklar, kameralar, setler… Instagram’da gördüğün o “behind the scenes” videoları var ya, insanın içinden “ben de orada olsam keşke” dedirtiyor.
Ama gerçek şöyle bir şey:
Sabah 6:30 sahne gerçekliği
İzmir’den İstanbul’a çekim için giden birini düşün. Ben olsam muhtemelen ilk gün şunu derdim:
“Abi ben sabah insanı değilim ama bu iş sabah insanı işiymiş…”
Sete gidiyorsun, herkes koşturuyor. Bir yandan makyaj, bir yandan ışık ayarı, bir yandan yönetmenin “bir daha alalım” cümlesi.
İç ses:
> “Bu sahne daha kaç kere alınacak acaba… benim hayatın buffer’ı doldu gibi hissediyorum.”
Plato işi ne demek? İçindeki roller dünyası
Plato işi sadece oyunculardan ibaret değil. Asıl eğlenceli tarafı burada başlıyor.
1. Set çalışanı
Kabloların efendisi. Nerede bir şey karışsa o ortaya çıkar.
“Abi şu ışık neden yanmıyor?”
“Bir dakika bakıyorum…”
Sonra 40 metre uzaktan koşarak gelir.
2. Kamera ekibi
Sürekli bir şeyleri kadraja sokup çıkarmaya çalışırlar.
“Bir tık sola… yok yok fazla… tamam geri… dur.”
Bunu izlemek bazen Netflix dizisinden daha eğlenceli.
3. Yönetmen
Her şeyin beyni ama aynı zamanda en stresli kişi.
“Bu sahne duygusal ama biraz daha az ağlasın.”
İç sesim:
> “Duyguyu da mı ayarlıyoruz artık?”
4. Oyuncular
Setin yıldızları ama bazen en çok bekleyenleri.
Çünkü plato işi ne demek? sorusunun en net cevabı burada: beklemek.
Beklemek…
Biraz daha beklemek…
Bir sahne daha beklemek…
İzmir’den bakınca plato işi
İzmir’de büyüyen biri olarak şunu fark ettim: Biz biraz daha “rahat akış” insanıyız. O yüzden plato işi dünyası bize ilk başta aşırı planlı ve biraz “askeri düzen” gibi geliyor.
Mesela Karşıyaka’da arkadaşlarla otururken biri “plato işi yapıyorum” dediğinde sohbet şöyle ilerliyor:
— Plato mu? Neresi o?
— Set işte.
— Ha dizi mi?
— Evet.
— Oo ünlüler var mı?
Ve konu genelde burada dağılır.
Ama işin içine girince fark ediyorsun ki bu iş sadece ünlülerden ibaret değil. Tam tersine, görünmeyen dev bir ekip işi.
Plato işi ne demek? Bir günün hikâyesi
Bir plato gününü düşünelim.
08:00 – Set açılışı
Herkes yarı uykulu. Kahve bir yaşam formu haline gelmiş.
“Bugün erken biter mi?”
Cevap: Genelde hayır.
10:00 – İlk prova
Bir sahne çekilir.
Olur gibi olur.
Sonra:
“Bir daha alalım.”
12:00 – Öğle arası ama aslında değil
Yemek var ama herkes kafasında sahneyi tekrar kuruyor.
İç ses:
> “Ben bu sahnede niye sağdan girdim ya…”
15:00 – Teknik krizler
Bir ışık bozulur. Bir ses gider. Bir şey kesin eksiktir.
Sette küçük bir panik dalgası.
18:00 – Gün batımı ve umut
“Son sahne kaldı!”
Ama o sahne genelde en uzun olanıdır.
22:00 – Kapanış
Herkes yorgun ama garip bir şekilde mutlu.
Çünkü plato işi ne demek? sorusunun duygusal cevabı burada gizli: bir şeyi birlikte üretmek.
Plato işi ve “bekleme sanatı”
Bu işin en net özeti şu olabilir: profesyonel bekleyiş.
Normal hayatta beklemek sıkıcıdır. Ama platonun içinde beklemek bir rutindir.
Bir sahne için 40 dakika beklemek, sonra 30 saniyelik çekim yapmak… ve sonra tekrar beklemek.
Bir gün bir set çalışanı şöyle demişti (hayali ama çok gerçek gibi):
“Biz burada zamanla ilişkimizi kestik.”
Bence plato işi ne demek? sorusunun en gerçekçi cevabı bu cümlede saklı.
Plato işi ne demek? Sosyal tarafı
Bir de işin sosyal kısmı var. Setlerde insanlar hızlı bağ kuruyor çünkü birlikte çok fazla zaman geçiriyorsun.
Aynı kabloların arasında, aynı sandalyelerde, aynı “bir daha alalım” cümlesiyle.
Bir süre sonra ekip birbirine şuna dönüyor:
“Abi sen bu sahnede de mi buradasın?”
Evet. Hep buradasın.
Küçük set diyalogları
— Çay ister misin?
— 3 saat önce istemiştim ama hâlâ gelmedi.
— Gelir birazdan.
Bu “birazdan” kelimesi setlerin resmi zaman birimidir.
Plato işi ne demek? Beklentiler ve gerçekler
Dışarıdan bakınca insanlar genelde şunu düşünüyor:
“Set işi = eğlence + ünlüler + kamera”
Gerçek:
“Set işi = bekleme + çözüm üretme + tekrar çekim”
Ama garip şekilde bu işin içinde bir çekicilik var. Çünkü ortaya çıkan şey bir ekip emeği.
Ve o ekranın karşısına geçtiğinde, o 3 saniyelik sahnenin arkasında 3 saatlik bir çaba olduğunu biliyorsun.
Plato işi yapanların ortak özelliği
Bence bu işte çalışan insanların ortak bir özelliği var: kriz çözme refleksi.
Bir şey mi bozuldu?
Hemen çöz.
Zaman mı daraldı?
Bir şekilde sıkıştır.
Işık mı gitti?
“Tamam devam edelim karanlık sahne gibi olsun.”
İzmir’de buna biz “oluruna bırak ama çöz de” yaklaşımı deriz.
Son düşünceler: Plato işi biraz hayatın kendisi gibi
Tavsiye Ettiğimiz İçerik: Karam isminin anlamı nedir ?
Düşününce plato işi aslında hayatın küçük bir modeli gibi. Plan var, ama her zaman planlandığı gibi gitmiyor. Bekliyorsun, koşturuyorsun, tekrar deniyorsun.
Ve sonunda ortaya bir şey çıkıyor.
Bazen mükemmel, bazen “idare eder”, ama her zaman emek dolu.
O yüzden Plato işi ne demek? sorusunun cevabı sadece teknik bir açıklama değil.
Biraz sabır.
Biraz ekip işi.
Biraz kahve.
Ve bolca “bir daha alalım”.
“Kariyer adanmışlığı nedir” ile ilgili bu kapsamlı rehberi tamamladık. Edup olarak daha fazlası için buradayız!